10. TỈNH LẠNG SƠN (LANG SON PROVINCE)

Latitude: 20°27′ to 22°19′ North latitude

Longitude: 106°06′ to 107°21 East longitude

Region: Northeast

Area: 8.331.2 km ² (3.216.6 sq mi).

Population: 731.887

Capital: Lang Son City

Districts: Trang Dinh, Van Lang, Van Quan, Binh Gia, Bac Son, Huu Lung, Chi Lang, Cao Loc, Loc Binh, Dinh Lap.

Calling Code: 25

Vehicle Code: 12

Postal Code: 20

ISO 3166-2: VN – 09

 

Lạng Sơn, Đông – Bắc giáp Tàu

Tây giáp Bắc Kạn, đứng đầu truân chuyên.

Tây Nam giáp tỉnh Thái Nguyên

Đông – Nam cùng giáp láng giềng Quảng Ninh.

 

Cùng Bắc Giang vốn thâm tình

Phía nam như bóng với hình thuở xưa.

Dao, Nùng, Tày, Việt sớm trưa

10 huyện, 1phố nắng mưa chẳng sờn.

 

Mai Pha cùng với Bắc Sơn

Di tích văn hóa đã hơn mấy nghìn.

Người Việt tiền sử nguyên sinh

Dồi dào phong tục giữ gìn thiện chân.

 

Địa hình núi tám mươi phần

Đồng bằng, thung lũng lần lần thông nhau.

Đá vôi, bauxít, than nâu

Lúa, ngô, hồi, thuốc, dẫn đầu chè San.

 

Gỗ lim, thông, sến, bạch đàn

Nông – Lâm – Khoáng sản lợi đàng thiên nhiên.

Lắp ráp điện tử ưu tiên

Cơ khí, chế biến nét riêng tỉnh nhà.

 

Giao thông 1, 4 B – A

Đường sắt liên vận thông ra nước  ngoài.

Cửa khẩu Sắt – Bộ song đôi:

Đồng Đăng, Hữu Nghị mặn mòi có nhau.

 

Trung tâm đầu mối hàng đầu

Các khu công nghiệp trước sau hình thành:

Hồng Phong, Hữu Dũng, Hợp Thành

Khơ Đa Mèo với Đồng Bành, Na Dương.

 

Na Dương nhà máy điện đường

Mười dự án nhỏ khẩn trương tiến hành.

Công nghiệp sản xuất tăng nhanh

Chợ phiên 7 cặp nối tình vùng biên.

 

Thiên nhiên ưu đãi tài nguyên

Vùng cao tuyết lạnh đưa duyên bốn mùa.

3 sông trở gió nước lùa

Kỳ Cùng, Ba Thín vui đùa Bắc Giang.

 

Thương người bỏ mạng quan san

Lạng Sơn rừng nhỏ hai hàng lệ rơi.

Mộ bia lịch sử nhắc đời

Hồn thiêng sông núi chuyển lời với mây!

 

Ai người xứ Lạng về đây

Na Sầm, Cao Lộc  yêu thay xứ đào.

Hát Then, đàn Tính ngọt ngào

Hữu Lũng e ấp nở chào đào phai.

 

Tiên ông ngự giữa trần ai

Chùa Tiên trẩy hội đón ngài Thần Nông.

Kỳ Cùng đền dựng bên sông

Thượng Ngàn – Bắc Lệ vinh phong Mẫu bà.

 

Na Dương bừng sáng thiên hà

Kỳ Cùng chảy ngược, sông nhà uốn quanh.

Mẫu Sơn đẹp tựa như tranh

Suối khe đệm nhạc, chim xanh hát chào.

 

Mẫu Sơn ly rượu ngọt ngào

Hương thơm thấm đuộm dạt dào quê hương.

Âm Ty vơi cạn khôn lường

Điệu Sli, Lượn nghe dường trở trăn.

 

Chùa Diên Khánh, Ải Chi Lăng

Nguyên, Minh chôn xác xâm lăng thuở nào.

Vọng phu, Tô Thị lệ trào

Bồng con hóa đá, nghẹn ngào gió mưa.

 

Tam Thanh suối lắm, động thừa

Thơ Ngô Thì Sĩ ngày xưa hãy còn.

Thờ Khổng, Lão, Thích sắc son

Nhắc người đời chớ sống mòn nghĩa nhân.

 

Hội hè tưởng nhớ thành thần:

Bủng Kham gieo lộc phước phần đậm thưa.

Ná Nhèm, Đầu pháo Kỳ Lừa

Hương dâng, hoa kính cho vừa đức công.

 

Phài Lài lễ hội đua sông

Đình Pác Mòng hội nhớ công Tiên Hoàng.

Nàng Hai với “hội trả hồn

Vui thay “lễ hội Lồng Tồng” mắn may.

 

Ẩm thực béo nguậy vịt quay

Ngọt mềm Khau Nhục, ngất ngây rượu đào.

Khuối Lầy suối mát đón chào

Khuôn Văn thác trắng, tím trào hoa Sim.

 

Vằng Kheo cá lội trốn tìm

Long Đầu suối đẹp mỹ miều đắm say.

Khách lên xứ Lạng chiều nay

Ra đi tay bịn rịn tay giã từ.

 

Người xa ôm nỗi tương tư

Chưa lên xứ Lạng coi như chưa về.

Đồng Đăng lịch sử đầy thơ

Tam Thanh, Tô Thị rạng bờ Lạng Sơn.

 

11. TỈNH THÁI NGUYÊN (THAI NGUYEN PROVINCE)

Latitude: 21°40’0″ to 22 °66′ North latitude

Longitude: 105° 50′ 0″ to 106°83’33” East longitude

Region: Northeast

Area: 3.546.6 km ² (1.369.3 sq mi).

Population: 1.124.786

Capital: Thai Nguyen City

Town: Song Cong

Districts: Dinh Hoa, Dai Tu, Vo Nhai, Dong Hy, Phu Luong, Phu Binh, Pho Yen.

Calling Code: 280

Vehicle Code: 20

Postal Code: 23

ISO 3166-2: VN – 69

 

Thái Nguyên vách núi chập chờn

Bắc giáp Bắc Kạn, tây vờn Tuyên Quang.

Phía đông giáp Lạng, Bắc Giang.

Phía nam giáp giới địa bàn Thủ đô.

 

Địa hình đồi núi nhấp nhô

Thung lũng, hang động trũng vô loại vừa.

Khí hậu chia đủ 2 mùa

3 vùng đông lạnh gió lùa hanh khô.

 

Trung tâm văn hóa giao thoa

7 huyện, 1 thị hài hòa sắc dân.

H’ mông, Tày, Sán chia phần

Dao, Hoa, Nùng, Việt đỡ dần trước sau.

 

Nông – Lâm cơ cấu làm đầu

Đất đồi, núi, ruộng nông sâu rải đều.

Khó khăn tương đối ít nhiều

Tương quan xứ Lạng mỹ miều nét chung.

 

Đất cho nông nghiệp nhiều vùng

Cây lương thực, qủa phân cùng số dân.

Vùng cao, vùng thấp khó khăn

Từ quê lên thị, cư dân bỏ đồng.

 

Cao Bằng – Hà Nội giao thông

Quốc lộ 3 nối sông Hồng – Thái Nguyên.

Quốc lộ 37 thường xuyên

Cùng lộ 18 nối liền huyện xa.

 

Quản Triều – Hà Nội tuyến ga

Khúc Rồng  – Lưu Xá đi qua núi Hồng.

Đường thủy hai tuyến đường sông:

Hòa Gai – Đa Phúc – Hải Phòng đã thông.

 

Thái Nguyên cùng với sông Công

Hai nhà máy lọc nước trong đủ dùng.

Viễn thông, bưu chính đi cùng

Mạng hệ thống điện tùy vùng phân chia.

 

Bảo tàng văn hóa còn kia

Cội nguồi dân tộc khắc bia để đời.

Phò mã Minh Tự có lời

Ai lên Đền Đuổm vào… chơi với ngài.

 

Chuyện Hồ Núi Cốc  bi ai

Huyền thoại núi Cốc” an bài mà hay!

Lệ chàng rơi hóa sông đây

Bóng nàng chờ mãi, núi này hóa ra.

 

Sông Côn mùa lũ” chia xa

Hoa Mua nở tím tình ta núi dày.

Người đi chắn đập đời nay

Thông sông với núi xanh ngày, mát đêm.

 

Phượng Hoàng nước chảy êm đềm

Mỏ Gà suối róc rách thềm đá rong.

Chùa Hang, Phù Liễn, Xương Rồng

99 ngọn núi tô hồng Nà Hang.

 

Công trình thủy điện vững vàng

Tiềm năng sinh thái, kho tàng nhân văn.

Bản Bung mừng lúa hát trăng

Tác Kẻ ngập nắng, “hội xuân Lồng Tồng”.

 

Pắc Ban mát mắt no lòng

Phượng Hoàng xòe cánh, trĩ, công múa chào.

Măng rừng, cơm núi, ôi chao

Rượu ngô, canh đắng ngọt ngào hát Then.

 

Cai Trịnh Văn Cấn đáng khen

Cùng Lương Ngọc Quyến chẳng hèn kiếp nô.

Đang đêm lệnh tấn công vô

Thái Nguyên khởi nghĩa, xanh mồ vạn niên.

 

Vui cùng trai gái Thái Nguyên

Dưới chân Tam Đảo, Tân Cương hái chè,

Núi Văn, núi Võ nằm nghe

Tiên ông cầm phất trần… đe bạo tàng.

 

An toàn khu” xếp nhất hàng

Bảy tầng Khuôn Tác, rỡ ràng Bảo Linh.

Rừng cấm Tam Đảo nguyên sinh

Bảo tàng văn hóa tạo hình dáng riêng.

 

Những lễ hội chính Thái Nguyên

“Hội chùa Phù Liễn, tháng Giêng hội rằm”.

“Hội Lục Giáp”, “hội Thùa Lâm”

“Hội đình Hộ Mệnh”, “Đồng Tâm hội làng”.

 

“Hội chùa Hạ Vụ”, “Cải Đan”

“Hội Cầu Đẩu”, “Hội Tân Quang”, “Cầu Mùa”.

Giáo dục trung học loại vừa

19 trung cấp thi đua dạy nghề.

Thái Nguyên Đại Học mở cờ

Trung tâm, Cao đẳng tới giờ đi lên.

 

Sông Công, núi Cốc làm nên

Một trang huyền thoại Thái Nguyên huy hoàng.

Sông Cầu nước chảy mỏi mòn

Qua đời lao động sinh tồn Thái Nguyên.

 

12. TỈNH YÊN BÁI (YEN BAI PROVINCE)

Latitude: 21°30’0″ to 22°5′ North latitude

Longitude: 104°40′ 0″ to 105°66′ East longitude

Region: Northeast

Area: 6.899.5 km ² (2.663.8 sq mi).

Population: 740.905

Capital: Yen Bai City

Town: Nghia Lo

Districts: Luc Yen, Van Yen, Tran Yen, Mu Giang Chai, Yen Binh, Van Chan, Tram Tau.

Calling Code: 29

Vehicle Code: 21

Postal Code: 32

ISO 3166-2: VN – 06

 

Bắc giáp hai tỉnh Hà – Tuyên

Đông Nam: Phú Thọ; nam liền Sơn La.

Thuộc trung du giữa sông Đà

Tây Bắc giáp tỉnh Lai và Lào Cai.

 

Ven sông Hồng, Chảy trải dài

Thác, hồ, suối tạo hình hài xứ riêng.

Người xưa Việt cổ – Lục Yên

Đồ đá Văn Chấn, Trấn Yên thạp đồng.

 

4 tuyến quốc lộ tỉnh – nông

70, 37 giao thông bảo toàn.

Lộ 32 nối đường mòn

Phụ thuộc thời tiết để còn lối đi.

 

Đường thủy 2 tuyến kiên trì

Thác Bà – Hương Lý rồi đi sông Hồng.

Hà – Lào – Trung Quốc khai thông

10 ga đường sắt, tây đông có đường.

 

Nghĩa Lộ, Nậm Khắt, Đông Cuông

Sân bay Yên Bái hàng không chào mời.

Hạ tầng thủy lợi thay trời

Công trình dẫn nước cho người: 900.

 

Công trình thủy điện hàng trăm

Nước trời vẫn cứ hàng năm hứng dùng.

Thông tin liên lạc nói chung

Bưu điện, vi tính với cùng thuê bao.

 

Hơn 200 điểm vùng cao

Phấn đấu thư báo chỗ nào cũng thông.

Phổ cập giáo dục cộng đồng

600 trường học phổ thông, dạy nghề.

 

Người dân vùng núi còn chờ

Cán bộ y tế cận kề thuốc thang.

Ngành y thiết bị dở dang

200 cơ sở thở than thiếu tiền.

 

Vành đai nhiệt đới thiên nhiên

Gió mùa ảnh hưởng các miền rừng xanh.

Rừng á, cây bám thân cành:

Dương quy, dồi, sẻ, bá hoành, họ lan.

 

Rừng cận: tre, nứa, liễu sam

Dưới rêu, trên có đỗ quyên hai từng.

Sản xuất, phòng hộ đất rừng

Rừng quế có độ chục ngàn hécta.

 

Động vật hoang dã bao la:

Hươu, nai, tê giác, chim ca một trời.

Thiên nhiên ưu đãi tuyệt vời

Khoáng sản 3 loại các thời thâm niên.

 

Nhiên liệu, kim loại, không kim:

Suối Bàn than đá, Phù Nham than bùn.

Than nâu có dọc sông Hồng

Vàng sa Ngòi Viễn, sắt đồng Trấn Yên.

 

Cao lanh, Barít khắp miền

Rubu, đá qúy thuộc riêng Yên Bình.

Xi măng, mỏ sét định hình

Bái Dương, Cường Nổ xập xình xuất kho.

 

Nước ngầm, nước khoáng trời cho

Lũ lụt sông suối, mối lo xứ rừng.

Giếng khoan, khơi chỉ cầm chừng

Tuy không ô nhiễm cũng đừng ỷ thiên.

 

Yên Hòa di tích công viên

Mộ Nguyễn Thái Học ưu tiên bảo trì.

Khởi nghĩa Yên Bái sử ghi:

13 đồng chí tử vì chống Tây.

 

Đẹp người đẹp nết hôm nay

Gọn gàng giản dị nét hay tộc Tày.

Sắc đen, trắng, đỏ ngất ngây

Tộc Dao, thiếu nữ nhìn say cõi lòng.

 

Tày, Nùng, Dao, Việt, H’ơ Mông

Cao Lan, Phù Lá văn phong giữ mình.

Đêm trăng, lễ hội xập xình

30 sắc tộc hiện hình cổ sơ.

 

Sang thu, lúa nếp tới giờ

“Hội mừng cơm mới, hẹn thề gái trai.

Bản làng vai lại kề vai

“Lễ Síp Xí – Tết” khiến ai não lòng.

 

Mường Lò “gạo trắng nước trong

Gõ sạp đón khách, người không muốn về.

“Nào Sồng lễ hội” ăn thề

Cấp sắc trai trẻ tới giờ lớn khôn.

 

Tục làm vía” tiễn linh hồn

Chúc cầu dòng tộc trường tồn vạn niên.

Động Xuân Long, động Thủy Tiên

Ngỡ ngàng nhũ đá thiên nhiên dịu hiền.

 

Hang Ma Mút, núi Cao Biền

Chùa São, Đại Cại gắn liền cổ – kim.

Thác Bà nhân tạo lim dim

Công trình thủy điện biến đêm hóa ngày.

 

Ruộng bậc thang để cấy cày

Hắc Y thần đứng nhắc bầy cháu con.

Đình Dọc, chùa Rối vẫn còn

Hóa Cuông, Tuần Quán vuông tròn thỉnh an.

 

Đây Tùng Lâm Tự – Chùa Am

Lung linh Chợ Đá, suối Giàng, Khai Trung.

Hoa Ban nở trắng ngập vùng

Bản Hốc, Vân Hội ngập ngừng tiếng thoi…

 

Nà Hẩu xinh đẹp núi đồi

Nậm Chai thung lũng hẳn hòi nguyên sinh.

Đây Đèo Khâu Phạ xinh xinh

Văn Chấn suối nóng ngâm mình trắng da.

 

Sơn La thủy điện sông Đà

Vực sâu, núi hiểm đây là Mường La.

Suối Giàng thân thiện gần xa

Suối nóng Ngọc Chiến, bò nhà Mộc Châu.

 

Đẹp xinh gái Thái đi đâu

Đừng quên em nhé!” gọi nhau trở về.

Này “Xôi tam sắc” đợi chờ

“Thịt trâu gác bếp” thẩn thờ khói hun.

 

Nấm mồ tập thể tình chung

Hồn ai chống Pháp anh hùng ở đây?

Ngập ngừng trang sử chuyền tay

Hoang sơ Yên Bái đợi ngày nắng lên.

 

 13. TỈNH ĐIỆN BIÊN (DIEN BIEN PROVINCE)

Latitude: 21°23′ 0″ to 22°38′ North latitude

Longitude: 103° 01′ 0″ to 104°01’66’ East longitude

Region: Northwest

Area: 9.562.9 km ² (3.692.2sq mi).

Population: 491.046

Capital: Dien Bien Phu City

Districts: Tua Chua, Tuan Giao, Dien Bien Dong, Muong Nhe, Muong Cha, Muong Ang, Dien Bien.

Calling Code: 023

Vehicle Code: 27

Postal Code: 38

ISO 3166-2: VN – 71

 

Bắc giáp Trung Quốc phía trên

Sơn – Lai mặt bắc, tây: biên giới Lào.

Địa hình phức tạp vùng cao

Dãy Phu Sang Cáp vẫy chào Mường Thanh.

 

Gió tây khô, nóng hoàng hoành

Hai mùa mưa – nắng diễn hành đó đây

Mường La, Mường Né, Mường Lay

3 vùng khí hậu đổi thay bất thường.

 

Tài nguyên rừng, đất khiêm nhường

Lát, chò, chỉ, nghiến chẳng dường kém đâu.

Cây lương thực, cây hoa màu

Vượn, nai, khỉ gấu, cơ hầu tuyệt tông.

 

Tài nguyên khoáng sản ngành Công

Mỏ than, vàng, đá tuy không có nhiều.

Thạch – Tây than đá sớm chiều

Cao Lanh Huổi Phạ thỏa điều cầu – cung.

 

Điện Biên thủy điện ba vùng:

Thác Trắng, Nậm Mức với cùng Nà Lơi.

Ngân hàng nhà nước ra đời

Tiền nong vay mượn lỗ lời tính sau.

 

Ngành giáo dục đi về đâu

400 trường học mở hầu khắp nơi.

Ngành y còn buổi giao thời

Phần đông tốt nghiệp thì rời Điện Biên.

 

Giao thông liên đới ưu tiên

Lộ 279 nối liền 12.

Điện Biên – Hà Nội tuyến dài

Điện Biên – Tuần Giáo – cửa ngoài Tây Trang.

 

Điện Biên – Hà Nội – Viên Chăn

Luông Pha Băng có đường băng đi – về.

Sông Đà, sông Cả hai bờ

Hướng Nam – Tây Bắc lửng lờ xa xôi…

 

Người Tày có cặp, có đôi

Ẩm thực ngày tết món xôi 5 màu.

Người đi đâu, người về đâu

Tích xưa bản Thái đi đầu món rêu.

 

Đá rêu – huyền thoại tình yêu

Sông là nước mắt; tóc, rêu hóa thành.

Em về anh đãi cải xanh

Mời ly Khát Vọng ngọt lành mến thương.

 

Mời em măng đắng, xôi nương

Dưa mèo, ngồng cải ăn thương dân mình.

Mông pe ngô tẩm tâm tình

Mộc Châu bê chảo nhớ mình với ta.

 

Luyện chì nhà máy mọc ra

Mùn Chung ai đã nghe qua tên này?

Nhà máy dầu khí bậc thầy

Đi vào thử nghiệm dạn dầy gió sương.

 

Công – Nông – Lâm – Khoáng trên đường

Chế biến, vật liệu coi dường tranh cao.

Tiềm năng kinh tế dồi dào

Chung lưng đấu cật” góp vào đại công.

 

Si  La, Tày, Giấy, H’ Mông

Dao, Lào, Việt, Thái dân đông nhất nhì.

9 huyện, 2 thị kiên trì

Điện Biên chiến tích còn ghi thuở nào!

 

Him Lam, Bản Kéo tự hào

A, C, D 1 xôn xao hát mừng.

Hoa Ban trắng ngập núi rừng

Điện Biên Phủ đã lẫy lừng năm châu.

 

Nguyên sinh Mường Nghé thâm sâu

Hue Be khoáng nóng, xanh màu Pá Khoang.

Nước non Tây Bắc vuông tròn

Thanh thanh Huổi Phạ, huy hoàng Mường Thanh.

 

Pa Lin đèo dốc uốn quanh

Chênh vênh truyền thuyết giáp ranh… đất trời.

Sông Mã chảy xiết để đời

Tên sông “Mạ – Mẹ” ai thời khắc ghi.

 

Em về, anh đưa em đi

Thăm thành Tam Vạn rồi đi bản Mường.

Mường Lèo, Mường Lói, tiện đường

Đưa em thăm tới 2 Mường quê anh:

 

Thanh Nưa, Thanh Tẩu Song Thanh

“Xứ trời” truyền thuyết nhiều ngành Thái đen.

12 Mường nhỏ: Mường Biên

Lộ 279 nên thiên anh hùng.

 

Điện Biên đồi núi trùng trùng

Nghe như trong gió não nùng Pa Khoang.

Đây Bản Phú, đó Mường Phăng

Tháp kia, bản nọ buân khuân nhớ rừng.

 

Pa Thơm chân mỏi thì dừng

Nghe chim Mường Nhé hát mừng Mường Toong.

Rừng xanh thương nhớ bóng hồng

Sao em vội vã lấy chồng ra đi!

 

Cao nguyên Sính Chải thầm thì

Đá reo Thẩm Púa, bổ bì U Va.

Tượng đồng chiến thắng” xa xa

Đồng xanh rỉ sét, xót xa hỏi trời!?

 

Dân gian múa quạt tuyệt vời

Rượu thơm, nếp dẻo nào mời cạn vơi.

Cơm lam, ong mật ngọt lời

Món lạp, rượu chít, nhớ đời nếp tan.

 

Che Căn giữ nét bản làng

Thịt khô, cá nướng thơm vang danh lừng.

Hai mùa mưa nắng đã từng

Ngàn năm lịch sử lẫy lừng Điện Biên.

 

14. TỈNH SƠN LA (SON LA PROVINCE)

Latitude: 20°33 to 21°55’North latitude

Longitude: 103°30 to 104°30 East longitude

Region: Northwest

Area: 14.055 km ² (5.426.6 sq mi).

Population: 1.080.641

Capital: Son La City

Districts: Quynh Nhai, Muong La, Sop Cop, Moc Chau, Yen Chau, Song Ma, Mai Son, Bac Yen, Phu Yen, Thuan Chau.

Calling Code: 22

Vehicle Code: 26

Postal Code: 27

ISO 3166-2: VN – 05

 

Cùng Lào giáp giới đất liền

Phía tây giáp với Điện Biên anh hùng.

Bắc – Nam: Yên Bái giáp vùng

Thanh Hóa, Phú Thọ với cùng Lai Châu.

 

Địa hình nội địa nằm sâu

Cắt chia bằng phẳng cùng nhau tương đồng.

Vùng cao lợi thế Lâm – Nông

Tiểu vùng khí hậu cây trồng hợp nhau.

 

Đất đai tương đối mỡ màu

10 huyện, 1 phố đương đầu bão giông.

Bốn mùa xuân hạ thu đông

Giao mùa nắng nóng, se lòng chuyển thu.

 

Mùa đông, sương muối mịt mù

Lũ lầy, mưa đá chực… hù chúng dân.

Bao cơn động đất xa gần

Nghe đâu cũng đã thêm phần Sơn La.

 

Cao nguyên rộng lớn tỉnh nhà

Mộc Châu, Nà Sản bao la mỡ màu.

Lâm – Nông – Công  nghiệp khá giàu:

Cà phê, chè, giấy, hoa, dâu, mía, xoài.

 

Đất chưa sử dụng cũng hoài

Động, thực vật qúy các loài ở đây.

Gỗ, thông, tre, nứa phủ dày

Xuân Nha, Sốp Cộp, Tà Xùa – Bắc Yên.

 

50 mỏ khoáng thiên nhiên

Mường Khoa, Bản Phúc: niken, sắt, đồng.

Quỳnh Nhai, Suối Báng chờ trông

Người đi khai mỏ than hồng bếp ai.

 

Cao lanh, đất sét nay mai

Xi măng, gạch, đá tương lai đợi người.

Sơn La nước đổi tiếng cười

Công trình thủy điện thắm đời vạn thu.

 

Một thời Việt Bắc Liên Khu

Nay thêm Nghĩa Lộ với Phù – Bắc Yên.

Địa hình đồi núi, cao nguyên

Lắm sông, nhiều suối ưu tiên nét rừng.

 

Sông Đà, sông Mã lưng chừng

Một thời kháng chiến lẫy lừng đã qua.

Hai tròng một cổ cũng xa

50 năm mới thoát ra chốn bùn.

 

Chào em cô gái Xinh Mun

Hoa tay đan lát, rẫy nương sớm chiều.

Áo chàm thấy dáng, lòng xiêu

5 khuy, xẻ nách thêm yêu xứ Tày.

 

Răng đen tộc Khánh nhìn say

Lung linh hạt bắp tròn quay đã thèm.

Anh người Khơ Mú nè em

Tên mang huyền thoại loài chim của rừng.

 

Váy dài rồng cuộn theo chân

Em là con gái tộc Mường, đẹp không?

Váy xòe, xẻ ngực, lưng ong

Phải em cô gái H’mông mỹ miều?

 

Chào em gái Thái yêu kiều

Khăn piêu, áo cóm dạ nhiều nôn nao.

Thần thoại “Xống chụ xôn xao

“Khu Lú Nàng Ủa” biết bao tự hào.

 

Chào em cô gái tộc Lào

Váy đen, áo ngắn, anh nào cũng mê.

Gái Hoa quyền cước khỏi chê

Áo vàng, sắc đỏ, phu thê đẹp ngày.

 

H’Mông, Việt, Thái… xum vầy

Bập bùng ngọn lửa, chung tay múa xòe.

Sơn Động Hương rủ màn che

Cầu vòng nhũ thạch cùng khoe sắc thừa.

 

Xinh xinh “Cô gái Sầm Nưa

Thác Nàng, Dải Yếm đong đưa xuân thì.

Tiền Phong hồ nước nhu mì

Bản Mòng rực rỡ khác gì bồng lai.

 

Đẹp thay phong cảnh trần ai

Cà phê thơm ngát, trang đài gỗ hương.

Mận, mơ, tre mọc nhìn thương

Phong Lan khởi sắc đưa hương điểm hồng.

 

Rừng xa gỗ quý đinh, thông

Thân rồng uốn lượn xuống dòng Nậm Na.

Yên Châu danh thắng sơn hà

Hoa Ban lễ hội” mặn mà trước sau.

 

Xuân Nha – Sốp Cộp, Mộc Châu

Du lịch sinh thái cùng nhau bảo trì.

Di tích nhà Lý còn ghi:

Quế Lâm Ngự Chế” thời kỳ Thái Tông.

 

Hang Thẩm Bảo Kế mát lòng

Ếch, khỉ, sấu đá ngồi trông khách vào.

Đá vàng đụn thóc nao nao

Thạch nhũ mềm mại xôn xao cảnh trần.

 

Hang Dơi lối mỏi cả chân

Chiềng Khôi như nhện vươn thân khổng lồ.

Đèo cao tiếp vận Lũng Lô

“Pha Đin chị gánh, anh thồ” vượt truông.

 

Mộc Châu có đỉnh Phiêng Luông

Đi bộ, đua ngựa, luông truông lò cò.

Mộc Châu chè, mận, sữa bò

Bắc Hà nổi tiếng xứ nho trĩu cành.

 

Sơn La có gốm Mường Chanh

Ngói âm dương nọ vang danh một thời.

Tiếng Khèn Mường Vạt khuyên đời

Người thôi cách trở, khi vơi lại đầy.

 

Về thăm quê cũ chiều nay

Dịu dàng sơn cước đắm say cái tình.

Sông Đà đưa nước về kinh

“Công trình thủy điện Hòa Bình – Sơn La”.

 

Xuyên qua bão táp mưa sa

Còn đây lịch sử “Sơn La – ngục tù”.

Nắng lên xua hết mây mù

Thiên nhiên huyền diệu: đặc thù Sơn La.

 

15. TỈNH PHÚ THỌ (PHU THO PROVINCE)

Latitude: 20°20′ to 21°66’6″ North latitude

Longitude: 105°10′ to 105°83’3′ East longitude

Region: Northeast

Area: 3.546.6 km ² (1.369.3 sq mi).

Population: 1.124.786

Capital: Viet Tri City

Town: Phu Tho

Districts: Ha Hoa, Thanh Ba, Doan Hung, Lam Thao, Yen Lap, Thanh Son, Tam Nong, Thanh Thuy, Phu Ninh, Cam Khe, Tan Son.

Calling Code: 21

Vehicle Code: 19

Postal Code: 24

ISO 3166-2: VN – 68

 

Phú Thọ đất tổ ông bà

Cội nguồn dân tộc xưa là Văn Lang.

Phía bắc giáp tỉnh Tuyên Quang

Phía đông: Vĩnh Phúc, phía nam: Hòa Bình.

 

Cùng Sơn La vốn giao tình

Cho nên chia, vạch địa hình phía tây.

Địa hình phân cắt đó đây

Vùng cao, vùng thấp lên mây xuống đèo.

 

Khí hậu cũng chẳng ngặt ngèo

Hai mùa mưa nắng thuận chèo rẫy nương.

Tài nguyên thổ nhưỡng khiêm nhường

Tầng dày, đất dốc mùn thường ở cao.

 

Khoáng sản chưa có là bao

Giá trị kinh tế thuộc vào bậc trung.

Vôi, quactít, tantalcum

Cát sỏi, fenspast với cùng cao lanh.

 

Phú Thọ núi biếc sông xanh

13 huyện, thị chuyên canh ruộng vườn

Dao, Nùng, Việt, Sán, Hoa, Mường

H’mông, Tày đói lạnh thường có nhau.

 

Đà, Lô, sông Chảy nông sâu

Ngang qua Phú Thọ chia nhau nước lành.

Sông Thao quanh quẩn huyện thành

Ai về Phú Thọ chẳng đành quay lưng.

 

Giao thông 8 nhịp Đoan Hùng

128 mét muôn trùng lượt qua.

Lộ 70 cấp quốc gia

Nối liền Tây Bắc bao la một miền.

 

Lộ 2, năm tỉnh đi sang biên:

Hà Giang, Phú Thọ, Vĩnh Yên, Tuyên, Hà.

Lộ 32 nối gần xa:

Lai – Yên  – Hà – Phú đi qua lối này.

 

Tự hào Phú Thọ hôm nay

Một nền văn hóa ở đây lâu đời.

Đồng Di, Đồng Dậu thay lời

Phong Châu gốc tổ có thời vạn niên.

 

“Di chỉ khảo cổ Phùng Nguyên”

Công cụ lao động tổ tiên vẫn còn.

Âu Cơ quốc mẫu tích thiêng

Mùng 5 âm lịch còn truyền Hát Xoan.

 

Tam Thanh hát ghẹo ví von

Đấu vật Anh Thái, nỉ non chợ tình.

Cồng chiêng hát hội xập xình

Trống du múa lượn xinh xứ Mường.

 

Về thăm làng “trạng” Văn Lương

Xem tài nói khoác chẳng lường thật hư.

Tam Lộng chợ cưới ngất ngư

25 tháng chạp đông như hội trường.

 

Tháng ba “Quốc tổ Hùng Vương”

Đền Hùng rước kiệu, dâng hương: mùng Mười.

Trèo cây hái qủa ơn người

Ai trồng để những người lười hưởng không?

 

Thi bơi trải ngã ba sông

Chơi đu, vật, kéo chỗng mông khóc cười.

Tháng Giêng ngày đón mùng Mười

“Hội đình nghè” mở cho người vui chơi.

 

Gia Thanh lễ hội” dưới trời

Lễ hội Đào Xá” gọi mời “Hội Xoan“.

Hội Đánh Cá, Phết Hiền Quan”

Âu Cơ tháng bảy rình rang xã Hiền.

 

Lễ Cầu Hội” ở tháng Giêng

Chu Hóa, Đình Cả hội riêng xã mình.

Hội Chọi Trâu” ở Phù Ninh

Ca dao, Tục ngữ xập xình Ví, Xoan

 

Xéc Bùa, hát Dúm véo von

Cũng là biểu hiện sống còn tổ tiên.

Lạc – Âu truyền thuyết thiêng liêng:

Du lịch sinh thái Suối Tiên – Ao Giời.

 

Ao Châu khen ngợi hết lời

Tương quan như cảnh vịnh trời Hạ Long.

Hang Lạng nhìn thẳng cánh đồng

Hang vòm lấp lánh sắc hồng nhũ giăng.

 

Suối trong, cá ngạnh, cá măng

Trần hang dơi đậu nhịt nhằn cháu con.

Rừng thiêng hang động Xuân Sơn

Đậm màu huyền thoại hỏi cơn cớ gì?

 

Đoan Hùng bưởi ngọt mê ly

Trắng ngà, lịm mát làm chi phải ghiền!

Sắn non, dưa muối, ớt riềng

Chồi non rau sắn gia truyền thuốc hay.

 

Thịt chua, thính gạo gỏi cay

Cá Lăng – Lã Vọng, thịt Cày gọi ai.

Cơm Lam ống chín thơm dai

Chè Xanh, xôi Cọ nào ai chối từ?

 

Ăn qủa Hồng Hạc tương tư

Tắm khoáng Thanh Thủy mát như giếng thần.

Bánh Tai nóng hổi ăn dần

Than tre Phú Lạc muôn phần cổ xưa.

 

Nghề đan tre chẳng thiếu thừa

Đỗ Xuyên hàng cót đan vừa lòng nhau.

Sông Thao nón lá về đâu

Phẳng phiu chóp nón, đường khâu mượt mà.

 

Sơn Nga, Đông Phú, Sai Nga

Nón giờ so mấy năm qua có còn?

Sơn Vy ủ ấm bình tròn

Sắc màu rực đỏ lòng son giữ nền.

 

Hàng Mộc – Minh Đức có tên

Thực phẩm Đoàn Kết vững bền Hùng Lô.

Sông Đà, Thao với sông Lô

Bến Gót – Bạch Hạc ra vô hội hè.

 

Anh về Phú Thọ đua ghe

Cội nguồn giữ lại, rượu chè bỏ nha.

Em về Phú Thọ cùng ta

Trung du hát điệu thiết tha mặn tình.

 

16. BẮC GIANG (BAC GIANG PROVINCE)

Latitude: 21°20′ 0″ to 21°33’3″ North latitude

Longitude: 106°20′ 0″ to 106°33’3” East longitude

Region: Northeast

Area: 3.822.7 km ² (1.475.9 sq mi).

Population: 1.555.720

Capital: Bac Giang City

Districts: Son Dong, Luc Ngan, Luc Nam, Yen The, Lang Giang, Yen Dung, Viet Yen, Tan Yen, Hiep Hoa.

Calling Code: 240

Vehicle Code: 13 – 98

Postal Code: 21

ISO 3166-2: VN – 54

 

Phía đông giáp giới Quảng Ninh

Nam: Hải Dương với Bắc Ninh nối liền.

Phía tây: Hà Nội, Thái Nguyên

Lạng Sơn phía Bắc giáp liền với nhau.

 

9 huyện, 1 thị tương cầu

Hoa, Dao, Nùng, Việt cùng nhau xum vầy.

Sán Dìu, Tày, Mán, Sán Chay

Vân Hà cùng chia sẻ đắng cay vui buồn.

 

Nông – Lâm nghiệp đã định khuôn

Địa hình nan quạt nẹt vuông đã thành.

Sông sâu, thung lũng tạo vành

Hai cánh cung lớn bao quanh núi đồi.

 

Đông Triều – Yên Tử song đôi

Bắc Sơn – Yên Thế gặp rồi lại xa.

Nguyên sinh Khe Rỗ bao la

Lục Nam xanh biếc mặn mà tóc tơ.

 

Sông Thương trong đục dòng thơ

Con thuyền không bến” thẩn thờ dưới trăng.

Bổ Đà u tịch ni tăng

Một thời phá Tống muôn trăng mãi còn.

 

Bốn mùa xuân hạ thu đông

Ôn hòa, ẩm thấp, mưa giông, nắng tràn.

Sông hồ kiến tạo cảnh quan

Rừng nguyên sinh, suối thênh thang lạ thường.

 

Em về bên nhánh sông Thương

Hai dòng trong đục du dương cõi lòng.

Sông Cầu một khúc sang sông

Xanh trong một nhánh thắm dòng Lục Nam.

 

Triệu rưỡi dân tộc lũ lam

Tự hào con cháu Văn Lang – Bắc Hà.

Võ Ninh tên gọi ngày qua

Thuộc thời bộ lạc ông cha thưở nào.

 

Suối vàng óng ánh như sao

Phật Sơn – Yên Tử gợi bao nỗi lòng.

Tà dương phủ ngập rừng thông

Hồ Khuôn Thần ẩn hiện trông ngút ngàn.

 

Về thăm thôn Gĩa – Lạng Giang

Hỏi thăm “cụ Dã Hương” làng khỏe không?

Nghìn tuổi, cụ đứng xa trông

Nhìn thằng khỉ gió… vặt lông, lắc đầu!

 

Ai đi chơi đâu, ăn đâu

Rượu làng Vân nọ giải sầu tương tư.

Quay lưng, em bước giã từ

Bánh đa làng Kế coi như đỡ lòng.

 

Về thăm Lục Ngạn mênh mông

Vải Thiều Chũ mọng nước trong ngọt dòn.

Cơm Lam – Sơn Động thơm ngon

Thơm xôi nếp cẩm vẫn còn đọng môi.

 

Thổ Hà làng cổ một ngôi

Bước chân du khách bồi hồi ghé thăm.

“Văn Chỉ – Vịnh Thịnh thứ 5”

Quốc gia di tích thăng trầm thời gian.

 

Lên núi Yên Tử tham quan

Thăm rừng Khe Rỗ gian nan thác ghềnh.

Suối hồ uốn khúc dập dềnh

Đường 279 sống bền chiến tranh.

 

Em ơi về đây cùng anh

Cùng thăm Suối Mỡ trong xanh, thanh bình.

Cảnh quan trông thật hữu tình

Thác Thùm Lùm kể chuyện tình Mị Nương.

 

“Kết hàng the“, tục lạ thường

Tương thân tương ái mà thương tộc Nùng.

Bắc Giang truyền thống anh hùng

Hàng trăm lễ hội người chờ, kẻ mong.

 

Lăng Dinh Hương – La Quận Công

Voi chầu trước cổng, quan trong đứng hầu.

Ngọc Phả Quốc Lục” công đầu

Đền IA nọ nhiệm màu Hùng Công.

 

Này Lăng Họ Ngọ đá ong

Công trình kiến trúc nhất không thứ nhì.

Đình Thổ Hà tích còn ghi:

Cung sao sự tích thánh” quy Thành Hoàng.

 

Thổ Hà làng đảo xoay tròn

Bánh đa nem nọ thơm ngon tuyệt vời.

Sông Cầu hấp hối gọi trời

Dòng đời ô nhiễm ai lời lỗ đây?

 

Ai về Yên Thế chiều nay

Nhìn khu chiến cũ mưa bay lệ tràn.

Hoàng Hoa Thám đó tiếng vàng

Ngàn năm huyền thoại bạt ngàn Bắc Giang.

 

Đức La, thành Cổ Xương Giang

Cấm Sơn trùng điệp, Khuôn Thần rợp thông.

Soong hao điệu hát trên sông

Mân mê rượu Tắc, mật ong vui vầy.

 

Huyền Đinh – Suối Mỡ tích dày

Đền thờ Thánh Mẫu hương bay ngát rừng.

Tam Thanh lễ hội tưng bừng

Tháng Tư, tháng Tám cúng dưng thánh thần.

 

Dã Hương – Tiên Lục trăm tầng

Vui buồn chén rượu Làng Vân giải sầu.

Người xưa Kinh Bắc nay đâu

Về đây nghe tiếng kinh cầu Bắc Giang.

 

 17. TỈNH QUẢNG NINH (QUANG NINH PROVINCE)

Latitude: 20°40 to 21°40North latitude

Longitude: 106° 26to 108° 31′ East longitude

Region: Northeast

Area: 6.099 km ² (2.354.8 sq mi).

Population: 1.144.381

Capital: Ha Long City

City:Mong Cai, Uong Bi, Cam Pha.

Districts: Ba Che, Binh Lieu, Hai Ha, Dam Ha, Tien Yen, Van Don, Hoanh Bo, Dong Trieu, Co To, Hung Yen.

Calling Code: 33

Vehicle Code: 14

Postal Code: 36

ISO 3166-2: VN – 13

 

Quảng Ninh, tây giáp Lạng – Giang

Tây Nam giáp giới Hải Dương, Hải Phòng.

Giáp Vịnh Bắc Bộ phía Đông

Bắc giáp Trung Quốc: Bạch Long – Trường Bình.

 

Trước là Hồng Quảng – Hải Ninh

Thực dân Pháp cắt đất mình cho Thanh.

Tộc Việt xa cội, lìa cành

9 xã Bát – Kiến đã thành ngoại bang.

 

Chờ khi lịch sử sang trang

Đất kia thu lại vẻ vang dân mình.

21 sắc tộc tồn sinh

Eđê, Sán Chỉ, Hoa, Kinh, Thái, Lào.

 

Cơ Tu, Hà Nhì, Mường, Dao

Hrê, Tày với Giấy, Cơ Ho, Tày.

Dân hơn triệu mốt ở đây

10 huyện, 4 phố đêm ngày cần lao.

 

Địa hình đồi núi trên cao

Phía tây trùng điệp, đông lao xuống dần.

Núi đồi chiếm 80 phần

2000 đảo, lạch, đồng bằng vùng sông.

 

Bốn mùa xuân hạ thu đông

Gió đông nam ẩm mưa giông hạ về.

Mùa đông khô lạnh tứ bề

Gió mùa đông bắc thổi về ít mưa.

 

Nước sông đông ít, hạ thừa

Hai mùa chênh lệch cho vừa ý thiên.

Quảng Ninh phong phú tài nguyên

Đất rừng thế mạnh của riêng tỉnh này.

 

Cây trồng công nghiệp đủ đầy

Đông Thiều rừng qủa ngọt ngây vải thiều.

Quế, hồi, trẩu, sở khá nhiều

Chè xanh, dược liệu ra chiều khả quan.

 

Động vật hoang dã khỉ vàng

Lợn rừng, chim trĩ, đại bàng, hoẳng, nai.

Sâm Cầm, gấu, sóc, rùa gai

Tê tê, vượn bạc, sóc bay, rùa vàng…

 

Em theo anh thăm vùng than

Xem đời lao động sang trang ít nhiều.

Than Quảng Ninh với Đông Triều

Mạo Khê – Uông Bí bao nhiêu thành trì.

 

Hòn Gai – Cẩm Phả – Dương Huy

40 triệu tấn so bì các nơi.

Cao lanh, gạch ngói ngút trời

Xi măng, đất sét, tô đời đá vôi.

 

Quê anh biển mặn tuyệt vời

Đặc trưng hải sản gọi mời ghé thăm.

Bào ngư, sò huyết quanh năm

Đồi mồi, trai ngọc không lầm ở đâu.

 

Chim, thu, nhụ, đé, ngao, hầu

Song ngừ, tôm biển, rau cau, sái sùng…

Quanh Hanh nước khoáng không bùn

Đồng Long, Khe Lạc cũng cùng sạch trong.

 

Anh đưa em thăm vùng sông

Tiên Yên, Hà Cối, Ka Long, Đầm Hà.

Bạch Đằng bãi cọc giữ nhà

Thời Ngô – Trần giữ sơn hà còn đây.

 

Hàng không sẽ có sân bay

Vân Đồn nối Hạ Long ngay tức thì.

Giao thông quốc lộ được ghi

279, 4, 10 đi ngoại thành.

 

Đây cầu Bãi Cháy vượt nhanh

Trên lộ 18 khánh thành đã lâu.

Dự án cao tốc từ đâu

Chờ người tài giỏi năm sau thực hành.

 

Trung tâm kinh tế hình thành:

Vân Đồn, Móng Cái, đầu ngành Hạ Long.

Đây di sản thế giới “Rồng”

Unesco đã đồng thông bảo trì.

 

Ẩm thực cà sấy mời đi

Tiên Yên ăn vịt ướp vì gừng cay.

Cái Rồng mắm thấm dạ dày

Vịt lai ngan nọ ghé đây thử liền.

 

Cá ghim ăn ít nên ghiền

Rượu mơ Tiên Tử cụng liền mấy ly.

Đầm Hà, con gái nhu mì

Lợn ngon Móng Cái, gà thì Tiên Yên.

 

Ốc xào tương ớt mơ tiên

Chả mực, bánh cuốn đương nhiên phải dùng.

Rượu ngán nên được uống cùng

Nhâm nhi tôm hấp, lùng bùng lỗ tai.

 

Sái Sùng – sâu cát – mời ai

Rang thơm, tương ớt, rùng vai đớp liền.

Canh chua hà giảm ưu phiền

Nem chua chính hiệu Quảng Yên xin mời!

 

Mỏng dày vừa phải em ơi

Bánh gật gù chấm mắm thời hết chê.

Bạn thân từ thưở bé thơ

Đói lòng ăn qủa biển quê: mắm xào.

 

Bảo tàng lịch sử mời vào

Tham quan cho biết các trào Việt Nam.

Làng Yên Hưng, nghề thuyền nan

Buồm dơi Quan Lạn, đót làng Tiên Yên.

 

Hạ Long gốm sứ vừa tiền

Khách mua về tặng bạn hiền đã lâu.

Nuôi trai, đánh cá giàu mau

Ba Hang, Cửa Vạn đêm thâu sáng đèn.

 

Đảo Trần chẳng có dân đen

Thoi Xanh, Đầu Tán, Trà Bàn, Cao Lô.

Về thăm “Kỳ đảo Cô Tô”

Trùng trùng hoa nở san hô ngập tràn.

 

Thoi Đây, Đảo Chén, Thẻ Vàng

Cống Tây, Vạn Cảnh, Phượng Hoàng, Hạ Mai.

Hạ Long thiên cảnh bồng lai

Bái Tử Long một không hai trên đời.

 

Vịnh Bái trầm tích xa khơi:

Vân Đồn một trận tơi bời giặc Nguyên.

Đất thiêng Việt Cổ lưu truyền

Một nền văn hóa tự nhiên bao đời.

 

Đá vôi, phiến thạch trùng khơi

Du lịch sinh thái tinh khôi Vạn Chài.

Bào ngư, sâm – hải, ngọc trai

Ốc, cua, tôm, ghẹ, hến, mai, cá giò…

 

Đêm vang tiếng gọi con đò

Đưa người trẩy hội, câu hò giữa không.

Côn Sơn – Yên Tử – Cửa Ông

Hoa Yên, Kiếp Bạc, Chùa Đồng núi Yên.

 

Trúc Lâm Yên Tử thiêng liêng

Ba đời Trần đã nhập thiền ở đây.

Thác Vàng, Thác Bạc mê say

Ngọa Vân, Tháp Tổ, ngất ngây đỉnh Đồng.

 

Bạch Đằng Giang sóng lượn vòng

Ngô – Trần chiến tích Cọc Sông gắn liền.

Đình Trà Cổ, chùa Long Tiên

Vân Đồn nổi tiếng Nàng Tiên, Cái Bầu.

 

Quan Lạn thương cảng từ lâu

Ngọc Vừng, Trà Bản nối nhau giữa trời.

Hòn Mang bãi cát trắng tơi

Mũi Vĩ – Trà Cổ ngọn phơi đỉnh đầu.

 

Thông thương Trung – Việt với nhau

Bắc Luân cửa khẩu bắt đầu phục sinh.

Nguồn than lớn nhất Quảng Ninh:

Uông Bí, Cẩm Phả, thủy tinh Đông Triều.

 

Quang Hanh, Khe Lạc – Bình Liêu

Khoáng nồng Cẩm Phả qủa liều thuốc tiên.

Cao lanh, đất sét Tiên Yên

Đá vôi phân bổ các miền Hải –  Đông.

 

Tuyệt vời truyền thuyết Hạ Long

Rồng con, rồng mẹ oai phong ngất trời.

Phun châu nhả ngọc giúp đời

Đảo thần – lá chắn, giặc thời chạy xa.

 

Long Hạ – Bái Tử ruột rà

Quẫy đuôi để lại tích là Vĩ Long.

Hòn Ông Sư nọ tao phong

Đôi hòn Trống Mái xa trông diễm tình.

 

Hòn Đầu Người giữa u minh

Hòn Rồng uốn lượn thân hình giữa khơi.

Hòn Lư Hương đứng ngang trời

Ngư ông Lã Vọng ca lời đá rêu.

 

Núi Bài Thơ gợi bao điều

Hang Trinh Nữ nọ chắc nhiều trở trăn.

Sững sờ” nhũ động hoa đăng

Lung linh như điện ngọc ngân tiếng đàn.

 

Hồ xanh nước biếc mơ màng

Mê Cung thượng uyển ngập tràn tiếng chim.

Thiên Cung rung động con tim

Nam Tào – Bắc Đẩu gợi điềm chiêm bao.

 

Uy nghi Đầu Gỗ tự hào

Cọc giăng lịch sử năm nào ở đây?

Long phi, phượng vũ, vân bay

Hang Bồ Nâu, liễu vươn tay dịu dàng.

 

Đá vôi dựng đứng hàng hàng

Trúc nghiêng mọc ngược tìm đàng trở lên.

Di sản thế giới có tên

Phong Linh kiến tạo lập nên địa hình.

 

Thiên thanh sơn thủy lung linh

Cánh buồm nâu gợi mối tình đầy vơi.

Trăng treo nỗi nhớ bên đời

Người về gói trọn một trời Hạ Long.

 

18. TỈNH HẢI DƯƠNG (HAI DUONG PROVINCE)

Latitude: 20°55′ 0″ to 20°93′ 6″ North latitude

Longitude: 106°20′ to 106°33’3′ East longitude

Region: Red River Delta

Area: 1.652,8 km ² (638.14 sq mi).

Population: 1.703.492

Capital: Hai Duong City

Town: Chi Linh

Districts: Nam Sach, Thanh Ha, Kinh Mon, Kim Thanh, Gia Loc, Tu Ky, Cam Giang, Binh Giang, Thanh Mien, Ninh Giang.

Calling Code: 320

Vehicle Code: 34

Postal Code: 34

ISO 3166-2: VN – 61

 

Phía đông giáp giới Hải Phòng

Thuộc đồng bằng có sông Hồng chảy qua.

Vùng thủ đô của nước nhà

Lấy nền công nghiệp làm đà tiến lên.

 

Phía tây giáp tỉnh Hưng Yên

Phía Tây Bắc lại nối liền Bắc Ninh.

Đông Bắc giáp tỉnh Quảng Ninh

Nam Bắc giáp tỉnh Thái Bình, Bắc Giang.

 

12 huyện, thị khang trang

Mường, Hoa, Sán, Việt an nhàn định cư.

Dân hơn triệu bảy hiền từ

Văn hóa lịch sử coi như lâu đời.

 

Hải Dương tên gọi các thời:

Dương Tuyền bộ tộc của đời Hùng Vương.

Hải Môn lên rẫy xuống nương

Hồng Châu, Nam Sách bi thương Thượng Hồng.

 

Như cô gái gả theo chồng

Hưng Yên sát nhập Hải Dương mà thành.

Trời quang, gió tạnh, trăng thanh

Thời cô gái nọ trở thành Hải Dương.

 

Địa hình đồi núi là nương

Đồng bằng phần lớn phô trương sức người.

Bốn mùa khí hậu khóc cười

Gió mùa nhiệt đới bã bời nắng mưa.

 

Thị thành dân ít, đất thưa

Hai vùng phân bố thiếu thừa, thặng dư.

Tháng 2 cho đến tháng 4

Gió nồm chuyển lạnh, tháng 10 gió mưa.

 

Mùa đông rau cỏ lại ưa

Mưa phùn, nắng ấm sáng trưa đi về.

Thị trường thu hút muôn bề

Đầu tư trong nước đứng lề thứ ba.

 

Giao thông 18, 5 A

Lộ 379 đi qua 6 vùng.

Lộ 37 gặp Đoan Hùng

Thái Bình – Nguyên, Bắc – Hải cùng Tuyên – Yên.

 

Cầu Bình – Hiệp đi các miền

Cẩm Giang, Phả Lại nối liền Bắc Ninh.

Dự án cao tốc đang trình

Nghe… vù một cái, biết mình… ở đâu!

 

Tuyến Kép – Bãi Cháy thi nhau

Chuyển hàng xuất nhập cho… thầu Cán Lân.

Tuyến sông 16 xa gần

Giao thông trên biển có phần Cống Câu.

 

Hải Dương sông đứng hàng đầu

10 sông lớn nhỏ như hầu ở đây:

Sông Thương, sông Cấm, Kinh Thầy

Văn Úc, Kẻ Sặt hẹn ngày Cửu An.

 

Phú Nông – sông Luộc sang ngang

“Du nhân vô hạn cảm” chàng Nguyễn Du.

Thái Bình, sông Rạng – Lai Vu

Đi qua Kinh Sách phân ưu Thanh Hà.

 

Giáo dục cao, đại nhìn ra

Kỹ thuật, y tế thông qua dạy nghề.

Trăm trường trung, tiểu tỉnh, quê

Góp phần giáo dục theo lề lói xưa.

 

Tài nguyên ít, khoáng sản vừa

Đất sét chịu lửa, vôi thừa dựng xây.

Cao lanh, boxít, đất dày

Rau, cây công nghiệp ngắn ngày, lúa, ngô.

 

Trung tâm công nghiệp thành đô

Hải Dương ngân sách thu vô “top” đầu.

Công – Nông – Thủy – Dịch cung cầu

Đang thời điều chỉnh ngõ hầu tiến xa.

 

Nhân kiệt nức tiếng tỉnh nhà

Danh y Tuệ Tĩnh – Hoa Đà thiện lương.

Mạc Lưỡng Quốc Trạng phi thường

Hưng Đạo – Nguyễn Trãi đường đường thánh nhân.

 

Đây Đền Kiếp Bạc thời Trần

Rồng chầu, hổ phục muôn phần dũng uy.

Mao Điền thời trước nơi thi

Đại khoa Hương thí còn ghi vạn đời.

 

Chùa Trăm Gian chẳng thể dời

Chuông cao đụng nóc, Phật thời nghìn tay.

Chùa Côn Sơn, thanh đạm thay

Nỉ non nước chảy, suối lay tiếng đàn.

 

Nam mô một thuở Huyền Quang

A di Nguyên Đán, đăng đàn Nhân Tông.

Bàn Cờ Tiên nọ, chữ Công

Bia Thanh Hư Động, Huệ Tông thảo từ.

 

Bạch Vân Am tự ngần ngừ

Hồn xưa Nguyễn Trãi bây chừ ở đâu?

Côn Sơn nắng dãi mưa dầu

Rêu xanh nhắc nỗi oán sầu vạn thiên.

 

Bạch Hào thiền tự hiển nhiên

Tam công” hai họ Nguyễn Nguyên – Lý Đình.

Làng Chằm – Mộ Trạch phát sinh

Vũ – Lê – Nhữ – Nguyễn quang vinh vạn đời.

 

Đền thờ họ Khúc rạng ngời

Công lao Tiên Chủ muôn đời khắc bia.

Trảm gian”, nghĩa đảm còn kia

Chu Văn An được tạc bia lập đền.

 

Lạng Giang, Lập Thạch thênh thênh

Cái cò, cái vạc bồng bềnh đổi ca.

Kim Trang một tích hai nhà

An Dương cá lớn như là… khủng long!

 

Hải Dương đặc sản, thủ công

Đông Giao gỗ chạm, thơm nồng bánh gai.

Chu Đậu vẽ gốm thực tài

Bánh đậu mềm lưỡi, thương hoài Hải Dương.

 

Bắc Dương bánh cuốn mắm tương

Chua cay nồng ngọt xem dường khó quên.

Vải Thiều ai khéo đặt tên

Lệ Chi cống nạp chẳng nên tích tuồng.

 

Sử xanh thêu dệt mà buồn

Đúng sai cần có ngọn nguồn chính chân.

Bất vị thân, Đức Thánh Trần

Địa linh nhân kiệt” có phần Hải Dương.

 

19. TỈNH HƯNG YÊN (HUNG YEN PROVINCE)

Latitude: 20°36′ to 21°01’North latitude

Longitude: 105°53′ to 106°17′ East longitude

Region: Red River Delta

Area: 923.5 km ² (356.6 sq mi).

Population: 1.128.702

Capital:  Hung Yen City

Districts: My Hao, Van Lam, Yen My, Khoai Chau, Van Giang, An Thi, Kim Dong, Phu Cu, Tien Lu.

Calling Code: 321

Vehicle Code: 89

Postal Code: 39

ISO 3166-2: VN – 66

 

Hưng Yên – Hà Nội giáp đường

Phía đông cùng với Hải Dương thâm tình.

Phía nam giáp tỉnh Thái Bình

Phía bắc cùng với Bắc Ninh mạn đàm.

 

Phía tây nam giáp Hà Nam

Hơn triệu dân số đồng cam khổ giàu.

Sơn Nam tên gọi từ lâu

200 năm lẻ biển dâu mới thành.

 

Từ thời Trịnh – Nguyễn phân tranh

Hải Hưng – Phố Hiến – nổi danh Đàng ngoài.

Công – Nông – Dịch vụ nổi trôi

Đi vào ổn định gấp đôi buổi đầu.

 

Việt, Hoa, Tày, Sán có nhau

Công nghiệp phát triển hàng đầu hiện nay.

Nhiều khu đô thị mới xây

Văn Giang, Phố Hiến, hiện nay Mỹ Hào.

 

Tốc độ dân phát triển cao

Chung cư thành lập giải bao nỗi phiền.

Các khu phố nối Hưng Yên

Hết khu thương mại đến phiên ngân hàng.

 

9 huyện, 1phố khang trang

Thứ nhì phố Hiến” dân gian tạc lòng.

Hưng Yên biển chẳng, núi không

Địa hình lượn sóng, xa trông dễ nhìn.

 

23 độ nhiệt trung bình

Bốn mùa nóng lạnh bóng hình có nhau.

Tài nguyên nước ngọt loại giàu

Nước ngầm đa dạng chẳng đâu so bì.

 

Như Quỳnh, Quán Gỏi, Lavie

Công ty nước sạch bảo trì các khâu.

Tài nguyên khoáng sản muôn màu

Cát đen, đất sét, than nâu, sắt, vàng.

 

300 trường học điểm sàng

Góp phần đào tạo các hàng văn nhân.

Cúc Hoa cùng với Tống Trân

Được vua nhà Lý phong thần bởi đâu?

 

Ai bị mũi giáo đâm sâu?

Ai chống Pháp ở rừng lâu nhất thời?

Ai Tán quân vụ bỏ đời?

Ai theo Bộ Lĩnh quên thời sứ quân?

 

Ai thầy thuốc giỏi như thần

Thượng kinh ký sự” góp phần danh sư?

Văn học sử yếu” văn thư

Ai người viết sách công như đứng đầu?

 

Can qua thoát nạn nhờ đâu

Thượng thư, tể tướng bền lâu 5 đời?

Đứng đầu “tứ nữ anh thư”

“Chinh phụ ngâm” nọ, ai người dịch ra?

 

Ai là tam giáp tài hoa

Văn thư, kiến trúc chẳng ngoa Nguyễn triều?

“Bước đường cùng” đã học nhiều

Kép Tư Bền” nọ, ai… khều sóng văn?

 

Văn chương “Giông tố” vĩnh hằng

Thằng “Xuân tóc đỏ” đố rằng sách ai?

“Đổi mới” có một không hai

“Nói Và Làm” đó do ai đổi đời?

 

Giao thông đường bộ dạo chơi

5A Minh Đức tới nơi Như Quỳnh.

Chợ Gạo – Phố Nối – Cống Tranh

38, 39 gặp anh Cầu Tràng.

 

Đường sắt có tuyến chạy ngang

Từ Hà Nội tới địa bàn Hưng Yên.

Đường thủy sông Sặt, Điện Biên

Sông Chanh cùng với Cửu Yên lượn lờ.

 

Sông Tam Đô nọ lửng lơ

Nhìn sông Hồng – Luộc giao bờ Hưng Yên.

Bắc Hưng Hải, đại thủy riêng

Tưới tiêu có tiếng, nghiêng nghiêng dáng chiều.

 

Thương cảng Phố Hiến phì nhiêu

Xích Đằng Văn Miếu dạy điều Khổng – Chu.

Đền Trần, Thiên Hậu, Màn Trù

Đông Đô Quảng Hội, thương khu của Tàu.

 

Đền Mây, Chùa Phố, Nễ Châu

Đây Đầm Nhất Dạ đêm thâu hóa thần.

Chùa Chuông rền tiếng chuông ngân

Tiền đường, thượng điện nhập thân niết bàn.

 

Phú Nông – Sông Luộc mơ màng

“Du nhân vô hạn cảm” chàng Tố Như.

Sông Chanh, sông Sặt lừ đừ

Sông Bằng Giang lượn vô tư tận nguồn.

 

Trống quân đối đáp giải buồn

Ả đào nhịp phách dẫn luồng thanh tao.

Nhãn lồng Phố Hiến ngọt ngào

Bún Thang Thế Kỷ, Cửu Cao – bánh Gàu.

 

Rượu Tương Xá, Sen Nễ Châu

Chuột đồng – Nghĩa Trụ, Khoái Châu Cuốn mềm.

Ếch om – Tiên Lữ nghe thèm

Tiểu Quan gà chả… e hèm muốn ăn.

 

Nếp hoa, muối trắng: Tương Bần

Cà dầm tương nọ ngon ngần ấy ngon!

Văn Giang – Bánh Tẻ con con

Giò bì cúng Tết chắc, giòn, vị thơm.

 

Nam Trì lễ hội hoa đơm

Lang Công, Biền, Lữ danh thơm cõi trần.

Tam công “Thượng Đẳng Phúc Thần

Dương Phi – Đền Mẫu trong ngần tiết danh.

 

Đây Hồ Bán Nguyệt trong xanh

Họ Hoàng khoa bảng sáng danh Thổ Hoàng.

Đền Trần, Phù Ủng tích son

Thờ Phạm Ngũ Lão, Lãn Ông trường tồn.

 

Tống Trân truyền thuyết vẫn còn

Quang Phục, Thiện Thuật với Hoàng tướng quân.

Nguyễn Bình, Bạch Hổ, Công Hoan

Trọng Phụng, Thị Điểm, Quảng Hàm, Ỷ Lan…

 

Trăm năm nên tỉnh nên làng

Địa linh nhân kiệt” rỡ ràng đó đây.

Công – Nông – Dịch vụ đều tay

Mùa xuân khởi sắc rạng ngày Hưng Yên.

 

20. TỈNH HÒA BÌNH (HOA BINH PROVINCE)

Latitude: 20°19 to 21°08′ North latitude

Longitude: 104° 48 to 105°40′ East longitude

Region: Northwest

Area: 4.595.3 km ² (1.774.2 sq mi).

Population: 786.964

Capital: Hoa Binh City

Districts: Da Bac, Mai Chau, Ky Son, Cao Phong, Kim Boi, Tan Lac, Lac Son, Lac Thuy, Yen Thuy.

Calling Code: 218

Vehicle Code: 28

Postal Code: 13

ISO 3166-2: VN -14

 

Tổng quan diện tích tự nhiên

Một phần bốn mốt đất liền Việt Nam.

Tỉnh Mường còn gọi Phương Lâm

Phía nam giáp giới Hà Nam, Ninh Bình.

 

Bắc cùng Phú Thọ giáp hình

Phía đông chia sẻ nghĩa tình Thủ đô.

Phía tây Thanh Hóa giáp vô

Cùng Sơn La chẳng khan khô tấm lòng.

 

10 huyện, 1 phố tương đồng

Tày, Dao, Kinh, Thái, Mường, Mông sống cùng.

Dân số hơn triệu phân vùng

Tuy nhiều sắc tộc vẫn chung cội nguồn.

 

Địa hình lắm núi nhiều truông

Cắt chia phức tạp nửa đồng, nửa sơn.

Gió mùa nhiệt đới từng cơn

Hạ khô, đông rét chẳng sờn nắng mưa.

 

Thủy văn phân lượng nước vừa

Sông Đà, Bôi, Lãng, Bưởi thừa tưới tiêu.

Tài nguyên khoáng sản cũng nhiều

Đất chưa sử dụng là điều quan tâm.

 

Đất dùng sản xuất nông – lâm

Công nghiệp chế biến nẩy mầm tươi xanh.

Đá vôi, đất sét, cao lanh

Phốt pho, chì, kẽm thêm anh sắt, vàng.

 

Hòa Bình có 6 mỏ than

Kim, Đà Bắc, Lạc – Thủy Sơn, Yên – Kỳ.

Kim Bôi suối nóng cực kỳ

Giải khát, chữa thứ bệnh gì cũng tiêu.

 

Hòa Bình tách, nhập mấy triều

Tiềm năng kinh tế ít nhiều đổi thay.

Cồng chiêng múa hát tối ngày

Chiềng Châu thổ cẩm hôm nay đổi đời.

 

May tre xuất khẩu kiếm lời

Gốm sứ, chạm khảm chẳng lơi gò hàn.

Tiểu thủ công nghiệp lên đàng

Tiễn chân nghèo khó, cơ hàn qua sông.

 

Vùng cam, mía tím Cao Phong

Lạc, gỗ Đà Bắc, Lương Sơn đậu, chè.

Rau màu, cải cúc thu – hè

Kim Bôi dưa hấu ai dè khả quan.

 

Đường cổ xóm Trại dặm ngàn

21 thiên kỷ hóa vàng thời gian.

Ngôi nhà hang động như đang

Dẫn đưa nguồn cội hành trang trở về.

 

Đầu xuân trẩy hội Đền Bờ

Từ Cảng Bích Hạ tới chờ thuyền đi.

“Đẻ đất, đẻ nước” sử thi

Xem “lễ Mụ Thố” Mường Bi lạ kỳ.

 

Khai Hạ Tân Lạc” Mường Bi

Cúng dường, ẩm thực, người đi ngoái đầu.

Xuống Đồng lễ hội” theo sau

Xên Mường hội” ở Mai Châu, Mường Phàng.

 

Khen ai dựng mái nhà sàn

Chọc trời thẳng đứng phải Giàng dạy nên?

Cỏ tranh đan lại thành phên

“Lang. Ậu. Tạo. Nõ” gốc nền đã lâu.

 

Cầu Mưa lễ hội” Mai Châu

Đặt tên – Lập Tĩnh” từ đâu hình thành?

Tên “âm” như một “bí danh”

10 -12 tuổi chỉ dành con trai.

 

Giao thông thông tuyến ra ngoài

Lộ 15, 6 kéo dài Sơn La.

Mai Châu – Thanh Hóa ngược ra

12, 21 đi qua Ninh Bình.

 

Cảnh quan du lịch hữu tình

Mai Châu thung lũng uốn mình xa trông.

Hồ sông Đà rộng mênh mông

Vịnh thơ, đảo mộng mát lòng kẻ si.

 

Thác Bờ níu áo người đi

Pù Noọc thử bước chân chì sức dai.

Hoa Tiên, hang Rết ngắn dài

Kim Bôi suối khoáng bổ ngoài, mát trong.

 

Vua Bà Suối Ngọc, sân Golf

Mơ màng mây trắng trên non Ba Vì.

Rừng xanh nguyên thủy thầm thì

Động vật, gỗ quý bảo trì Phu Canh.

 

Hồ Hòa Bình, từng lừng danh

Điện quang, lũ chặn, tưới xanh cánh đồng.

Cúc Phương rừng cổ Á Đông

Đỉnh Mây cao ngất, Coo Mong bụi dày.

 

Đăng, Chò, Sấu cổ thụ này

Xuyên rừng, vượt suối tới đây: Bản Mường.

Đá vôi trùng điệp Phù Luông

Động Người Xưa khảo cổ luôn nhắc đời.

 

Mai Châu chiêng trống gọi mời

Thiên Long động nhũ, chợ trời vùng cao.

Hoa Tiên huyền diệu dạt dào

Liên Sơn Đá Bạc vẫy chào với tiên.

 

Cam, chè, gỗ, lạc Cao Phong

Sông Đà nổi tiếng “Trống đồng Đông Sơn”.

Mường Bi hội lễ trống đờn

Khuống Mùa – Khai Hạ chập chờn lửa thiêng.

 

Ẩm thực vẫn có nét riêng

Cơm lam gạo nếp dưa duyên bản làng.

Bánh dày mừng đón xuân sang

Gói bằng lá chuối, nướng, rang cúng dường.

 

Lợn thui luộc tỏa vị hương

Muối rang lá chuối quê hương đậm đà.

Măng chua, em nấu thịt gà

Dồi nướng giã nhỏ làm qùa tặng anh.

 

Chả cuốn lá bưởi mắm hành

Than hồng mỡ nướng sao đành dạ ngơ.

Cá suối lá nướng ruột mê

Rau rừng, măng đắng chẳng chê chỗ nào.

 

Muối dưa thịt lợn ăn vào

Thơm hương muối gạo thanh tao cõi lòng.

Thịt trâu nấu với lá lồm

Nêm thêm tấm gạo hầm xong thử liền.

 

Canh Loóng uống chén lên tiên

Rượu cần lá nấm đem ghiền ủ men.

Ngất ngây với tiếng cồng chiêng

Quây quần thưởng thức nét riêng núi rừng.

 

Xôi màu tráng miệng thơm gừng

Sắc màu bắt mắt thơm lừng nếp than.

Rêu, Ron nấu chuối dòn tan

Điều hòa thân nhiệt vào hàng dược tiên.

 

Món Phu mọc hấp tương truyền

Cống cho vua chúa quan quyền trước đây.

Tiếng chày 4 nhịp đều tay

Em làm “bánh khổ”, mai đây lấy chồng.

 

Núi đồi trùng điệp mênh mông

Đa dân hội nhịp ngoài trong bản Mường.

Chung quy cũng một con đường

Làm sao giữ nét thân thương Hòa Bình.

 

21. THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG (HAI PHONG CITY)